fbpx

Techniek van macrofotografie

Voor macrofotografie moet je echt de tijd nemen en voorbereidingen treffen. Hieronder de belangrijkste aandachtspunten voor macro-opnamen. Maar dan heb je ook een geweldig resultaat!

Spiegelreflex-, systeem of kleine camera?

Deze les is bedoeld voor dslr- en systeemcamera's. Toch geldt deze techniek ook voor andere camera's; want ook voor die geldt: geduld, voldoende licht, bij voorkeur statief, goed scherpstellen en compositie.
Lees dus dan die onderdelen door.

beweging voorkomen

Elke minuscule beweging wordt uitvergroot bij macro en vertaalt zich in onscherpte.

Daarom:

1) Zet de stabilisatie van de camera/lens uit! Het motortje wat voor stabilisatie zorgt, geeft ook iets beweging. Je werkt met een statief en wilt juist alle beweging voorkomen!

schuifje stabilisatie

2)  teken zelfontspanner Zet de camera op de zelfontspanner-stand of gebruik een afstandsbediening. Dat kan bedraad, draadloos of bijvoorbeeld een telefoonapp zijn.

3) Gebruik een statief of leg je camera ergens op zodat die niet kan bewegen.

Scherpstellen

Autofocus

Je kunt scherpstellen met Autofocus, maar dit is vaak niet precies genoeg. Kies in ieder voor scherpstellen met 1 punt. Met een touchscreen kun je het makkelijkst op het deel van je onderwerp focussen dat je scherp wilt.
Anders verplaats je het focuspunt met de pijltjesknoppen of joystickje.

Manueel scherpstellen

schuifje AF op lens
De beste manier van scherpstellen bij macrofotografie is handmatig. Je kunt dit via het schuifje op de lens doen (en anders in menu). 

Draai aan de focusring van je lens, tot je het (deel van) onderwerp wat je scherp wilt, helemaal scherp ziet*.

* Kijk eens in je menu: vaak kun je een AF vergroting instellen. Dan zie je waar je op scherp stelt vergroot op je scherm!

Scherpte

De grootste moeilijkheid/uitdaging bij macrofotografie is scherpte. 
Dit heeft niet alleen met scherpstellen te maken, maar ook met de lens zelf. Licht dat op de randen van het diafragma valt, wordt door de rand iets van baan veranderd. Dit geeft weer onscherpte. Je zou zeggen dat de opening dus niet te klein moet zijn. Maar bij grotere openingen heb je juist weer meer andere lensafwijkingen die je op de foto terugziet.
Er is een ideale opening per lens waarbij je halverwege deze twee problemen gaat zitten. Dit is vaak 2 of 3 stops hoger dan helemaal open (laagste f-waarde). Heb je een lens van 5.6, dan is de sweet spot bijvoorbeeld f 11 of f13.
Dit geldt voor alle fotografie, maar bij macro vallen afwijkingen sneller op.

Idealiter zou je dus kunnen zeggen dat de in te stellen f-waarde, de sweet spot van je lens moet zijn.

Je kunt de f-waarde instellen op de A/Av stand.

Scherptediepte

Hoeveel van voor naar achter in de foto wordt scherp

De scherptediepte neemt af naarmate je dichter op je onderwerp zit. Dat betekent dat je bij macrofotografie te maken hebt met een hele kleine scherptediepte. Er wordt maar een heel klein gebied voor en achter het punt waar je op scherp stelt scherp!

blauw druifje

Dit betekent dat je niet je hele onderwerp scherp kunt krijgen (tenzij je meerdere foto's combineert via focus stacking (andere les). 

Hoe hoger de f-waarde, hoe meer er scherp wordt. Je verlies echter dan licht. Daardoor wordt de sluitertijd langer en/of de ISO hoger. Het is aan jou om deze afweging te maken. Maak vooral foto's met verschillende f-waarden en ISO-waarden.

Compositie

Een wazige achtergrond is vaak erg mooi, het onderwerp springt eruit. Let goed op welk punt in de foto scherp wordt. Nu praat je echt over compositie.
Vaak is uit het midden mooier. Maar eigenlijk geldt net als bij een gewone foto dat je overal op moet letten:

  • waar leg je scherpstelpunt
  • hoe wazig wil je de achtergrond (helemaal weggeblurred, of nog zichtbaar wat het is)
  • welke achtergrond wil je qua kleur en structuur? Elke verandering van standpunt levert een hele andere foto op. Speel hiermee!

Compositie is zo belangrijk, dat we daar een apart module met heel veel lessen over hebben.

RUIS/ISO

Ruis is ook een vorm van onscherpte en wordt veroorzaakt door een hogere ISO waarde. Als het kan qua beweging van je onderwerp gebruik je zo'n laag mogelijk ISO waarde.
Probeer voldoende licht te hebben voor een lage ISO waarde. En (snel) bewegende onderwerpen lukt alleen bij heel veel licht! Je hebt dan een hele korte sluitertijd nodig. Bij te weinig licht heb je naast een grote opening, ook een hoge(re) ISO waarde nodig.

Stilstaand onderwerp:

macro1

Omdat je statief kunt gebruiken, kun je de ISO instellen op bijvoorbeeld 100. De sluitertijd loopt dan op, maar dat is niet erg. Niets beweegt.

Bewegend onderwerp of wind

macro1

Dat is lastig bij macrofotografie, al is het maar om het scherpstellen. Maar stel dat je onderwerp niet 100 % stil zit, dan wil je geen bewegingsonscherpte hebben door een lange sluitertijd. Zorg in ieder geval voor voldoende licht.
Nu is het afwegen tussen hogere ISO, lagere f-waarde en sluitertijd. Kijk goed naar het resultaat als je bezig bent en kies verschillende instellingen.

(kijken naar) Licht

weer icon licht bewolkt

Je wilt geen harde schaduwen bij macrofotografie en juist veel detail en kleur. Het licht moet dus zacht, diffuus zijn. Gebruik je natuurlijk licht, kies dan het liefst een lichtbewolkte dag of een dag met nevelig zonlicht. Bij flitslicht kun je diffusers gebruiken.

Let ook op of je zelf niet voor schaduw zorgt! Je staat immers dicht op het onderwerp.

Komt licht van één kant, dan kun je met bijvoorbeeld met een reflectiescherm, een wit kartonnetje (of goudkleurig voor een warmere tint) of een stukje piepschuim, het licht weerkaatsen op je onderwerp. Kijk goed wat er met het licht gebeurt. Het is net de terugkaatsing van biljartballen.

Je kunt ook kunstlicht gebruiken. Kies wel weer zacht licht. Bijvoorbeeld daglichtlampen of ledlampen. Je hebt ook ronde ledlampen voor om je lens. 
Ook bij kunstlicht is het belangrijk goed naar het licht te kijken en zo nodig te bouncen op je onderwerp.

flits spiegel

Flitslicht kan ook. Dit is hard licht, dus probeer dit via weerkaatsing (wit plafond, wanden, reflectiescherm, paraplu) op je onderwerp te laten vallen. Dan is het veel diffuser en gelijkmatiger. Voor macro kun je ook een ringflitser gebruiken of allerlei diffusers.) 

ringflitser


Schrijf je in voor de online fotocursus en begin direct!

Contact


V.O.F. Online FotoSchool
Dinxperlosestraatweg 124
7122 JS Aalten

KvK: 55481930
BTW: NL851732173B01

Blijf op de hoogte